Maak ckplus uw homepage Mail de webmaster CKPLUS


het jaar 1 9 1 7


Het jaar 1917 in 9 items.
Met o.a.100 jaar De Stijl, bekende kunstenaars, de Russische Revolutie en het einde van de Romanovs. Musea verzorgen hierbij exposities en educatieve activiteiten

Klik hier voor de beknopte versie ----------------- Opgeven gratis Nieuwsbrief


1917 De Stijl
Algemeen

1917-2017 De Stijl
Exposities

1917-2017 De Stijl
Educatie PO-VO



1917 Einde van de
Romanov Dynastie

1917 de Russische
Revolutie

1917 Pacificatie
Nederland



1917 Bekende
kunstenaars

1917 enkele bekende
architecten

1917 juweeltjes uit de
Klassieke Muziek

De Stijl 1917-1931 Een revolutie in vormgeving De beroemde 'rood-blauwe stoel' uit 1918 van Gerrit Rietveld is niet alleen rood en blauw: het onderstel is geel en zwart.
De stoel voldoet daarmee nog wel aan de eisen die de kunstenaars van De Stijl aan beeldende kunst stelden. Ze vonden dat alleen de drie primaire kleuren (rood, blauw en geel) en de drie 'niet-kleuren' (zwart, grijs en wit) mochten worden gebruikt. Verder moesten alle lijnen recht zijn en ook de hoeken.
Hun kleurprincipes zie je bijvoorbeeld nog terug in het werk van Dick Bruna ('Nijntje'). Inderdaad werd Dick Bruna beïnvloed door De Stijl, maar hij week meteen weer van de strenge uitgangspunten af door groen te gebruiken en ronde lijnen.
Belangrijker dan de vormgeving van De Stijl is de inhoudelijke opdracht die de kunstenaars zichzelf stelden. Kunst moest niet de werkelijkheid weergeven, maar de harmonie uitbeelden die volgens hen de wet was van het heelal. Voor die harmonie had je abstracte vormen nodig - rechte lijnen en heldere kleuren. De kunstwerken lieten dus niet het willekeurige humeur van de kunstenaar zien, maar hielpen het publiek op weg naar waarheid en zuiverheid.
De Stijlgroep en maandblad 'De Stijl' werden opgericht in 1917. Het valt te begrijpen dat juist tijdens de chaos van de Eerste Wereldoorlog een verlangen ontstond naar harmonie. Het maandblad bleef bestaan tot in 1931, toen de schilder Theo van Doesburg stierf. Daarna viel de groep uiteen. De kunstenaars van De Stijl vormden overigens niet een vaststaande groep: de samenstelling wisselde. De architect Gerrit Rietveld en de schilder Piet Mondriaan, twee van de belangrijkste leden, hebben elkaar zelfs nooit ontmoet.
De Stijl was zeer internationaal georiënteerd en heeft internationaal naam gemaakt. Toch is de stroming hecht in de Nederlandse traditie verankerd. De kunsthistoricus H.L.C. Jaffé heeft ooit gezegd dat het streven van De Stijl naar abstractie, schoonheid en zuiverheid thuishoort in de traditie van de beeldenstorm - en van de sobere, calvinistische kunst die in de zeventiende eeuw werd gemaakt door Nederlandse schilders als Vermeer, Saenredam en De Hooch.
Volgens hem kun je zelfs overeenkomst zien tussen de kunst van De Stijl en het streven van het Nederlandse volk om de natuur de baas te zijn. Het Nederlandse landschap, met zijn precieze en geometrische vormen, zijn rechte lijnen en waterwegen, doet immers wel denken aan een schilderij van Mondriaan. Kortom, geometrie en precisie, abstractie en zuiverheid werden al eeuwen lang in Nederland nagestreefd en dat streven kun je terugvinden in de kunstwerken van De Stijl. klik hier

De Stijl, het maandblad, alle 90 nummers De Stijlgroep en maandblad 'De Stijl' werden opgericht in 1917. Het valt te begrijpen dat juist tijdens de chaos van de Eerste Wereldoorlog een verlangen ontstond naar harmonie. Het maandblad bleef bestaan tot in 1931, toen de schilder Theo van Doesburg stierf. Daarna viel de groep uiteen. De kunstenaars van De Stijl vormden overigens niet een vaststaande groep: de samenstelling wisselde. De architect Gerrit Rietveld en de schilder Piet Mondriaan, twee van de belangrijkste leden, hebben elkaar zelfs nooit ontmoet. lees meer

De Stijl, een Nederlandse Kunstbeweging De Stijl is een Nederlandse kunstbeweging, vernoemd naar het in 1917 in Leiden opgerichte tijdschrift De Stijl. De belangrijkste leden van De Stijl waren Theo van Doesburg, Piet Mondriaan, Vilmos Huszár, Bart van der Leck, J.J.P. Oud, Jan Wils, Robert van 't Hoff, Gerrit Rietveld en Georges Vantongerloo. De Stijl is vooral een project van kunstenaar en publicist Theo van Doesburg, de zelfbenoemde oprichter, redacteur en propagandist van De Stijl. De leden van De Stijl streefden naar een radicale hervorming van de kunst, die gelijke tred hield met de technische, wetenschappelijke en sociale veranderingen in de wereld. Deze hervorming bestond uit het gebruik van een minimum aan kleuren (primaire kleuren, gecombineerd met zwart, wit en grijs) en een zo eenvoudig mogelijke vormgeving (bij voorkeur volgens het orthogonaal stelsel). Hoewel er van het tijdschrift De Stijl nooit meer dan 300 exemplaren verkocht werden, had het een grote invloed op de kunst in Nederland en daarbuiten. Internationaal is De Stijl beter bekend onder de naam neoplasticisme of Nieuwe Beelding waarbij het vanaf de jaren 30 een centrale rol in de Europese avant-garde speelde. lees meer

De Stijl. Hoe het ontstaat. Aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog hield een groeiend aantal Nederlandse kunstenaars zich in meer of mindere mate bezig met abstractie. Zij werden hiertoe aangezet door het kubisme en het futurisme, maar vooral de Russische kunstenaar Kandinsky vond in Nederland veel weerklank. Toen in 1914 de Eerste Wereldoorlog uitbrak, bleef Nederland neutraal. Omdat het land vier jaar lang afgesneden was van de rest van Europa, konden de Nederlandse kunstenaars zich in die periode wat onafhankelijker ontwikkelen, los van de invloed die Parijs van oudsher op hen uitoefende. Zo was Piet Mondriaan toen de oorlog uitbrak toevallig in Nederland en kon hij niet terug naar zijn woonplaats Parijs.[1] Daarnaast was Nederland een toevluchtsoord voor veel – met name Belgische – vluchtelingen, waaronder ook veel kunstenaars.
In deze setting ontstond bij Theo van Doesburg het verlangen een onafhankelijk tijdschrift op te richten om – naar eigen zeggen – ‘een nieuwe kunstuitdrukking te propageeren en [...] te verdedigen’.[2] Van Doesburg was naast kunstschilder ook schrijver, dichter en recensent. Hij had echter meer succes met het schrijven over kunst dan als zelfstandig kunstenaar. Om dit tijdschrift op te richten wist Van Doesburg dat hij samen moest werken met andere, gelijkgestemde kunstenaars. De eerste met wie hij zijn plannen besprak was de experimentele dichter Antony Kok, met wie hij bevriend raakte tijdens zijn mobilisatie in Tilburg. In september 1915 werd Van Doesburg overgeplaatst naar Utrecht, waar hij contact legde met expressionistisch-abstracte schilders Erich Wichmann en Janus de Winter. In november 1915 had Van Doesburg vergevorderde plannen om samen met onder anderen Wichmann en Marius Brinkgreve een ‘artistiek tijdschrift’ op te richten.[3]
Ondertussen was Van Doesburgs vriendenkring ingrijpend veranderd. Op 6 februari ontmoette hij Piet Mondriaan, later dat jaar gevolgd door Vilmos Huszár en Bart van der Leck. Terwijl Van Doesburg op dat moment nog vol bewondering was voor expressionisten als Kandinsky en Janus de Winter, waren deze schilders, ieder vanuit zijn eigen invalshoek, bezig de waarneembare werkelijkheid steeds verder te abstraheren. Bij Huszár ging dit nog alle kanten op, maar Mondriaan en Van der Leck zochten naar manieren om een zo groot mogelijke mate van harmonie in de schilderkunst te bereiken, langs beredeneerde weg. Dit was volgens hen alleen maar te bereiken via de toepassing van geometrische vormen als lijn, rechthoek en vierkant. Bij Mondriaan speelde kleur op dat moment geen rol meer. Bart van der Leck zag kleur echter als essentieel onderdeel van de schilderkunst, maar om de ideale harmonie te bereiken had hij genoeg aan de drie primaire kleuren: rood, geel en blauw.
Deze vier gelijkgestemde kunstenaars waren goed op de hoogte van elkaar en beïnvloedden elkaars werk. Huszár richtte zich bijvoorbeeld, daartoe aangezet door Van der Leck, op de toegepaste kunst, en Van Doesburg ging op zijn beurt bij Huszár te rade voor het maken van zijn eerste glas-in-loodraam. Huszár schreef Van Doesburg dat hij het verlangen had zich ‘te combineren’ met Van der Leck, Mondriaan en anderen, waarna Van Doesburg de groep ‘bewust abstracten’ of ‘werkelijk anderen’ oprichtte.[4]
Na een voorschot van ƒ 600,- ontvangen te hebben van Meyer-Fierz zag Van Doesburg kans om een tijdschrift voor de groep ‘bewust abstracten’ op te richten. Van dit geld richtte hij in december 1916 een atelier in Leiden in van waaruit hij mensen begon te polsen om voor het tijdschrift te schrijven.[4] Op 19 mei 1917 had hij de toezegging van Mondriaan, Van der Leck en Antony Kok. Door de grote papierschaarste, waarvan tijdens de Eerste Wereldoorlog in Nederland sprake was, en het vinden van adverteerders, kwam het eerste nummer van De Stijl pas in november uit. Tot de eerste ‘medewerkers’ van De Stijl behoorden, naast Van Doesburg, Kok, Mondriaan, Huszár en Van der Leck, ook de architecten J.J.P. Oud en Jan Wils en de Italiaanse futurist Gino Severini. Later kwamen hierbij de architect Robert van 't Hoff, de Belgische beeldhouwer Georges Vantongerloo en de meubelmaker Gerrit Rietveld. klik hier


De Stijl, een inleiding Een van de meest ingrijpende ontwikkelingen aan het begin van de 20ste eeuw was dat veel kunstenaars de uitbeelding van de werkelijkheid lieten voor wat ze was. Ze gingen abstract schilderen. Dit proces naar abstractie is goed te zien in het werk van Piet Mondriaan. Zijn vroege werk is nog sterk gebaseerd op de waarneming van de realiteit: hij schildert wat hij ziet. Geleidelijk wordt zijn werk steeds abstracter, totdat er alleen horizontale en verticale lijnen overblijven.
Mondriaan richtte in 1917 De Stijl op met Theo van Doesburg. Bart van der Lek, de architect Oud en Gerrit Rietveld sloten zich bij hen aan. Zij hadden contacten met het Bauhaus en de Russische constructivisten en gaven een tijdschrift uit.
Mondriaan richtte zich in zijn schilderijen vooral op problemen van esthetische aard, Rietveld probeerde zijn ontwerpen functioneel te benaderen. Oud vond dat hij als architect zijn ontwerpen niet uitsluitend uit esthetische overwegingen kon maken maar dat hij rekening moest houden met technische en maatschappelijke eisen.
De Stijl zette zich in voor een nieuwe kunst in een nieuwe, betere wereld. De gelijkwaardige samenwerking tussen schilders en architecten was daarbij een belangrijk doel. Zij werkten met een paar belangrijke uitgangspunten en streefden naar harmonie en evenwicht door het gebruik van eenvoudige beeld- en vormaspecten, zoals:
  • - de universele primaire kleuren, zwart-wit en grijzen
  • - horizontaal en verticaal (later ook diagonaal)
  • - rechthoekige vormen
  • - elkaar loodrecht kruisende lijnen
  • - basisvormen, zowel tweedimensionaal als driedimensionaal
  • - asymmetrische composities
  • De Stijl wilde een zuivere kunst. Dat betekent dat de kunst onafhankelijk moest worden en haar eigen regels en wetten moest formuleren. Men wilde niet langer de natuur nabootsen, geen kunst met willekeurige, subjectieve elementen. klik hier

    Piet MondriaanHet eerste nummer van het tijdschrift 'De Stijl' verscheen in oktober 1917. Mondriaan (1872 - 1944) leverde vele theoretische bijdragen aan het tijdschrift.
    Mondriaan wilde niet alleen maar origineel doen; het streven naar een eigen beeldwerkelijkheid op het doek was voor hem iets heel essentieels. Abstract denken ging meer en meer de plaats innemen van het visuele waarnemen. Parallel met zijn zoeken naar een nieuwe vorm van schilderkunst liep zijn zoeken naar een nieuwe levensbeschouwing. Hij raakte geïnteresseerd in de theosofie, een allesomvattende filosofie. Piet Mondriaan richt in 1917 samen met Bart van der Leck en Theo van Doesburg de beweging De Stijl op. Ze willen een nieuwe kunst creëren, voor een nieuwe, betere wereld. Mondriaan zoekt in zijn werken naar een harmonieus evenwicht tussen lijnen en kleuren en streeft naar een abstractie die een universeel, niet tijdsgebonden beeld oproept.
    ‘Nieuwe pure beelding’
    Compositie in kleur A is een studie naar die ‘nieuwe, pure beelding’. De kleuren in dit werk zijn een zachtere variant van de primaire kleuren: donker rozerood, diepblauw en donker oker. De strak begrensde kleurvlakken zijn op alle mogelijke manieren geschakeld, samen met een of meer zwarte lijnstukken. Soms zijn ze tegen elkaar aan geschoven, soms overlappen ze elkaar. Het gevolg is dat de verschillende elementen in een ondefinieerbare ruimte lijken te zweven. Het wit is geen neutrale achtergrond, maar een levend onderdeel van het schilderij. Het is net zo goed vorm als de vlakken en lijnen.
    Ritmisch geordend
    Compositie in kleur A bestaat nog uit ritmisch geordende kleurvlakjes, maar in de jaren daarna zal Mondriaan elke beweging en diepte uit zijn schilderijen verbannen en alleen nog rood, geel en blauw gebruiken. lees meer

    Theo van Doesburg Van Doesburg (1883-1931) was een veelzijdig kunstenaar: schilder, vormgever, architect, typograaf, bovendien schreef hij verhalen, gedichten en kunstbeschouwelijke artikelen. Hij is vooral bekend als oprichter en redacteur van het tijdschrift De Stijl, maar legde contacten met kunstenaars in heel Europa. Door zijn enthousiasme werden de uitgangspunten van de Stijl bekend, en werd hij uitgenodigd om lezingen te geven in het Bauhaus.
    Van Doesburg wilde alle kunsten een gelijkwaardige plaats ten opzichte van elkaar geven binnen de Nieuwe Beelding. Hiervoor zocht hij ook aansluiting bij de internationale avant-garde. lees meer

    Bart van der Leck Bart van der Leck Van der Leck was een Nederlands kunstschilder en vormgever. In 1916 ontmoette hij Mondriaan en in 1917 werd hij door Van Doesburg uitgenodigd om voor De Stijl te schrijven. Al in 1918 verliet hij de Stijl vanwege een artistiek meningsverschil over het gebruik van diagonale lijnen. Hoewel hij korte tijd abstract gewerkt had, ging het geheel loslaten van de realiteit hem toch te ver. Voor hem moest de werkelijkheid weliswaar geabstraheerd, maar wel zichtbaar blijven. ,,Schilderen is voor mij de representant van het visuele leven”, zou hij later zeggen. Van der Leck keerde terug naar zijn vroegere figuratieve stijl, waarin hij onderwerpen in geometrische vormen vertaalde. Zijn stijl bestond uit gestileerde en vereenvoudigde vormen. Hierin liet hij het perspectief weg. lees meer

    4 Exposities De Stijl Gemeentemuseum Den Haag
    • 11 februari tm 21 mei Piet Mondriaan en Bart van der Leck DE UITVINDING VAN EEN NIEUWE KUNST
    • 3 juni tm 24 september De ontdekking van Mondriaan
    • Doorlopende tentoonstelling over de wereld van Mondriaan en de Stijl
    • 10 juni tm 17 september De architectuur en de interieurs van de stijl lees meer

    100 jaar De Stijl. Van Mondriaan tot Dutch Design - Museum De Lakenhal Leiden. lees meer 100 jaar De Stijl. Van Mondriaan tot Dutch Design - Museum De .Lakenhal Leiden. Nederland viert dit jubileum tijdens het manifestatiejaar Mondriaan tot Dutch .Design.. 100 jaar na De Stijl, met werk van hedendaagse kunstenaars in de buitenlucht.2 juni tm 27 augustus.


    Museum Drachten 5 tentoonstellingen MuseumDr8888 is een bolwerk van moderne kunst en de thuisbasis van een belangrijke collectie met kunstwerken van De Stijl – maar ook dada is prima vertegenwoordigd. De vaste museumcollectie bevat een groot aantal werken van Van Doesburg, diens De Stijl-collega Thijs Rinsema, en de Duitse dadakunstenaar Kurt Schwitters. I n 2017 worden maar liefst vijf tentoonstellingen georganiseerd, onder meer gewijd aan de relatie tussen constructivisme en De Stijl, en de invloed van De Stijl op Drachten en Van Doesburgs kleurgebruik in de architectuur.
    Ervaar De Stijl in het Van Doesburg-Rinsemahuis en 16 residentiële woningen, waarvoor hij een opvallend kleurenschema voor de in- en exterieurs had bedacht. Het resultaat was de Papegaaienbuurt, gekenmerkt door het gebruik van primaire kleuren die typerend zijn voor De Stijl. De hele straat ziet er spectaculair uit, en ter ere van het 100-jarig bestaan van De Stijl kunt u een van de woningen (het Van Doesburg-Rinsemahuis) bezoeken vanaf 1 juni 2017.
    • Cesar Domela, De Stijl in kunst en typografie 29 januari > 2 april 2017
    • De Stijl in Drachten – Theo van Doesburg, kleur in architectuur 16 april > 25 juni 2017
    • De Stijl en expressionisme in de tropen: Sandberg, Rietveld, Chris en Lucila Engels op Curaçao 9 juli 2017 – 17 september 2017
    • Museum Dr8888 en RLS Eelde: De Stijl & constructivisme in Noord-Nederland 30 september 2017- 7 januari 2018 lees meer

    Museum Kröller Müller 3 tentoonstellingen De evolutie van De Stijl in het Kröller-Müller Museum Baan je een weg door het hart van Het Nationale Park De Hoge Veluwe, dichtbij Arnhem en het dorp Otterlo, om het Kröller-Müller Museum te aanschouwen.. Het museum opende in 1938, nadat kunstverzamelaar Helene Kröller-Müller meer dan 11.000 kunstwerken doneerde aan de Nederlandse overheid, met topwerken van Piet Mondriaan, Bart van der Leck, Theo van Doesburg en Gerrit Rietveld. De artistieke keuzes van De Stijl-kunstenaars. Helene Kröller-Müller had een bijzondere werkrelatie met Van der Leck. Ze kocht 42 van zijn schilderijen en ongeveer 400 van zijn tekeningen. Ze gold ook als zijn beschermvrouwe (mecenas') van 1912 tot 1918 en de twee werkten nauw samen aan een reeks projecten.
    • De tentoonstelling 'Arp: The Poetry of Forms' (20 mei tot 17 september 2017) toont het avant-garde werk van De Stijl-collaborator Hans Arp
    • Van 14 oktober tot en met 2 april 2018 verkent 'De Mecenas en de 'Verversbaas'' de werkrelatie tussen Bart van der Leck en Helene Kröller-Müller.
    • Jachthuis Sint Hubertus Het gebouw, ontworpen door de vooraanstaande Nederlandse architect H.P. Berlage en opgeleverd in 1920, beschikt over een opmerkelijk interieur en kleurenschema van De Stijl-kunstenaar Bart van der Leck. Het hele jaar door zijn er rondleidingen, maar van 1 november 2016 tot en met 31 maart 2017 maakt de speciale De Stijl-themarondleiding door Jachthuis Sint Hubertus een bezoek extra de moeite waard. lees meer

    Utrecht Centraal Museum Rietvelds Meesterwerk
  • 4 maart tm 11 juni De tentoonstelling Rietvelds Meesterwerk: Leve De Stijl!
  • zoomt in op Rietvelds leven tijdens De Stijl-jaren. Wie was deze man, in welke omgeving leefde hij en wat waren zijn drijfveren? Wat bracht hem tot het bouwen van dit Nederlands Werelderfgoed? De tentoonstelling schetst een profiel van Utrecht in de ‘roerige’ jaren twintig. Ook de omgeving van Gerrit Rietveld wordt belicht. Zijn contacten rondom het tijdschrift De Stijl, maar ook in het eigen Utrecht zoals Truus Schröder, Willem van Leusden, Willem Maas en Sybold van Ravesteijn zijn onmiskenbaar verbonden aan de ontwikkeling van deze bekende kunstenaar en de realisatie van zijn ’UFO van Utrecht’ lees meer


    De Stijl 1917-1931 Een revolutie in vormgeving De beroemde 'rood-blauwe stoel' uit 1918 van Gerrit Rietveld is niet alleen rood en blauw: het onderstel is geel en zwart.
    De stoel voldoet daarmee nog wel aan de eisen die de kunstenaars van De Stijl aan beeldende kunst stelden. Ze vonden dat alleen de drie primaire kleuren (rood, blauw en geel) en de drie 'niet-kleuren' (zwart, grijs en wit) mochten worden gebruikt. Verder moesten alle lijnen recht zijn en ook de hoeken.
    Hun kleurprincipes zie je bijvoorbeeld nog terug in het werk van Dick Bruna ('Nijntje'). Inderdaad werd Dick Bruna beïnvloed door De Stijl, maar hij week meteen weer van de strenge uitgangspunten af door groen te gebruiken en ronde lijnen.
    Belangrijker dan de vormgeving van De Stijl is de inhoudelijke opdracht die de kunstenaars zichzelf stelden. Kunst moest niet de werkelijkheid weergeven, maar de harmonie uitbeelden die volgens hen de wet was van het heelal. Voor die harmonie had je abstracte vormen nodig - rechte lijnen en heldere kleuren. De kunstwerken lieten dus niet het willekeurige humeur van de kunstenaar zien, maar hielpen het publiek op weg naar waarheid en zuiverheid.
    De Stijlgroep en maandblad 'De Stijl' werden opgericht in 1917. Het valt te begrijpen dat juist tijdens de chaos van de Eerste Wereldoorlog een verlangen ontstond naar harmonie. Het maandblad bleef bestaan tot in 1931, toen de schilder Theo van Doesburg stierf. Daarna viel de groep uiteen. De kunstenaars van De Stijl vormden overigens niet een vaststaande groep: de samenstelling wisselde. De architect Gerrit Rietveld en de schilder Piet Mondriaan, twee van de belangrijkste leden, hebben elkaar zelfs nooit ontmoet.
    De Stijl was zeer internationaal georiënteerd en heeft internationaal naam gemaakt. Toch is de stroming hecht in de Nederlandse traditie verankerd. De kunsthistoricus H.L.C. Jaffé heeft ooit gezegd dat het streven van De Stijl naar abstractie, schoonheid en zuiverheid thuishoort in de traditie van de beeldenstorm - en van de sobere, calvinistische kunst die in de zeventiende eeuw werd gemaakt door Nederlandse schilders als Vermeer, Saenredam en De Hooch.
    Volgens hem kun je zelfs overeenkomst zien tussen de kunst van De Stijl en het streven van het Nederlandse volk om de natuur de baas te zijn. Het Nederlandse landschap, met zijn precieze en geometrische vormen, zijn rechte lijnen en waterwegen, doet immers wel denken aan een schilderij van Mondriaan. Kortom, geometrie en precisie, abstractie en zuiverheid werden al eeuwen lang in Nederland nagestreefd en dat streven kun je terugvinden in de kunstwerken van De Stijl. klik hier

    Tijd van wereldoorlogen (1900-1950) Werk en filosofie van De Stijl leerjaar 1 VO LeerdoelenSpecifieke leerdoelen: De leerling kan werk en filosofie van De Stijl herkennen en in eigen werk toepassen. De leerling kan een werkstuk met de vormgevingsprincipes van De Stijl maken. Algemene leerdoelen: De leerling kan materialen, technieken en ideeën onderzoeken en toepassen. De leerling kan verschillende fasen van het ontwerpproces onderscheiden en toelichten. De leerling kan een onderzoek en een werkstuk presenteren met beeld, geluid en computer. De leerling kan reflecteren op eigen en andermans werk, zowel op product als op proces.
    Klassikale introductieIntroduceer de vormgevingsprincipes van De Stijl. Verwijs bijvoorbeeld naar de vormgeving van l'Oreal. Of laat een documentaire en reproducties zien over leven en werk van Mondriaan of andere kunstenaars van de Stijl. Voer vervolgens een onderwijsleergesprek over de Stijl.
    U kunt na de introductie twee lesuitvoeringen volgen: in 2 lesuren of in 10 blokuren. lees meer en download de les

    Educatie: Pakket lessuggesties
    Vanaf februari 2017 staat er op deze site een pakket met lessuggesties, bestemd voor leerkrachten van basisscholen . lees meer

    De Stijl, Mijn Stijl Educatie Stedelijk Museum Amsterdam De stijl- Mijn stijl Waarom gebruikten kunstenaars van De Stijl zo vaak rechte lijnen en de kleuren rood, geel en blauw? Wat wilden zij daarmee veranderen aan de wereld? Dat ontdekken leerlingen aan de hand van beroemde schilderijen van Piet Mondriaan of een complete slaapkamer van Gerrit Rietveld. Samen maken ze een levensgrote Stijl-compositie met camera, beamer, grote kleurvlakken én zichzelf. De Stijl is een venster in de Canon van Nederland. lees meer

    Educatie Villa Mondriaan PO Kunst, saai of suf? Nee joh, het kan juist harstikke leuk zijn! Bij Villa Mondriaan hoeven kinderen niet allerlei feitjes over Piet Mondriaan uit hun hoofd te leren. Villa Mondriaan vindt het vooral belangrijk dat kinderen plezier hebben in ons museum en een positieve (eerste) kennismaking met kunst beleven. Villa Mondriaan biedt een breed programma voor het primair onderwijs aan. Voor de allerkleinsten tot ouderejaars. Ga bijvoorbeeld tijdens de theaterrondleiding op avontuur in Villa Mondriaan onder leiding van Piet Mondriaan of leer tijdens de VTS-cursus (Visual Thinking Strategies) op een hele nieuwe manier naar kunst kijken! Wilt u liever creatief aan de slag gaan? Villa Mondriaan beschikt over een gloednieuwe educatieruimte, het Villa Atelier, waar allerlei workshops georganiseerd worden. In deze ruimte is het ook mogelijk om een feestje te bouwen samen met Piet Mondriaan! lees meer

    Utrecht educatie po en vo Centraal Museum
    • Rietveld en de revolutie. In de de rondleiding Rietveld en de Revolutie maken leerlingen kennis met Gerrit Rietveld en zijn tijdgenoten. VMBO, HAVO, VWO
    • Kijkwijzer VO Rietvelkd en de Stijl VO
    • Rietveld en De Stijl groep 7 en 8 PO Wat weet jij al van Gerrit Rietveld? lees meer

    Video: De Stijl. Het klokhuis maakt geschiedenis voor het PO De Stijl maakt geschiedenis De Stijl. De Stijl is een stroming met bekende schilders en ontwerpers zoals Mondriaan en Rietveld. Lisa laat zien hoe je De Stijl kan herkennen bij huizen, meubels en schilderen. Wat is nou typisch De Stijl? lees meer



    De Stijl , een mooie inleiding



    Romanovs Tragisch Lot Miny Vroegindewey schreef een stuk over de laatste tsaar van Rusland: Nicolaas II. Een vorst die door zijn volk werd afgezet en gedood. Maar wie was hij?
    Op 17 juli 1918 werd tijdens de Russische revolutie door de communistische partij van Lenin, de Bolsjewieken op bloedige wijze een einde gemaakt aan de levens van de laatste Russische tsaar Nicolaas II Romanov, zijn echtgenote tsarina Alexandra Tjodorovna en hun vijf kinderen Olga, Tatjana, Maria, Anastasia en troonopvolger Aleksej Nikolajevitsj. Daardoor kwam een einde aan de eeuwenlange Romanov-dynastie, die dateerde vanaf 1613 en hun oorsprong deelde met 24 andere Russische adellijke families. De eerste gemeenschappelijke voorvader was de bojaar Andrej Kobyla en de eerste tsaar aller Russen was Ivan IV, ook wel bijgenaamd ‘De Verschrikkelijke.’ Decennia later spreekt de Romanov dynastie nog steeds tot de verbeelding, wat zeker ook versterkt wordt door de aanhoudende geruchten over de ontsnapping van dochter Anastasia en andere kinderen, die echter door DNA-onderzoek definitief ontzenuwd zouden worden.
    Lees verder over De tsaar en de tsarina, Pleitbezorger van de vrede, het Gezin, Ziekte, Executie, Anastasia, Identificatie en ten slot De Oranjes klik hier

    De geschiedenis van de Romanovs, 1613-1918. In het boek De Romanovs van 880 pagina’s beschrijft succesauteur en Ruslandkenner Montefiore de Russische geschiedenis van 1613 tot 1918 , met een kleine aanloop vanaf 862 en een vervolg tot 2016. Aan de orde komen de volgende onderwerpen die tevens kort zijn beschreven op de site.
    * De eerste Romanov-tsaar
    * Opvolgingskwesties
    * Peter de Grote, Catharina de Grote en Nicolaas II
    * Bemiddelaar God
    * Joden en antisemitisme
    * Moord op de Romanovs
    * Ballingschap
    * Rode tsaar Stalin en autocraat Poetin
    * Historisch huzarenstuk

    Meeslepend boek van Montefiore lees meer

    Hermitage Amsterdam 4 februari 2017 tm 17 september 2017 de tentoonstelling : 1917 Romanovs & Revolutie, Het einde van een monarchie Honderd jaar na het uitbreken van de Russische Revolutie opent de Hermitage Amsterdam in februari 2017 de tentoonstelling 1917. Romanovs & Revolutie. Het einde van een monarchie. Met meer dan 250 objecten, afkomstig uit de Hermitage St.-Petersburg, het Russisch Staatsarchief in Moskou en het Artillerie Museum in St.-Petersburg, heeft deze tentoonstelling exclusiviteit voor West-Europa. Films, foto’s, schilderijen, toegepaste kunst en historische documenten vertellen het indrukwekkende en aangrijpende verhaal van het mondaine St.-Petersburg en de bloeiende kunst aan het begin van de twintigste eeuw, het tsarenpaar Nicolaas II en Alexandra en de explosieve politieke en sociale omstandigheden tijdens hun regering.
    lees meer

    Amsterdam Hermitage Amsterdam Educatief programma VO Bij 1917. Romanov & Revolutie. Het einde van een monarchie. (4 februari – 17 september 2017) Amsterdam Hermitage Amsterdam Educatief programma VO bij 1917. Romanov & Revolutie. Het einde van een monarchie. (4 februari – 17 september 2017) Educatief aanbod voortgezet onderwijs
    • Rondleiding Doelgroep: klas 1 t/m 6 (alle niveaus) Tijdsduur: 1 uur
    • Speurtocht Doelgroep: onderbouw vmbo Tijdsduur: 1 uur
    • Rollenspel Doelgroep: onder- en bovenbouw havo/vwo Tijdsduur: 1 uur in de tentoonstelling
    Reserveren/informatie: mail: educatie@hermitage.nl bel: 020 530 87 55 (vraag naar Niko Bos) Niko Bos Medewerker Educatie lees meer



    Tsar Nicholas II Coronation - Russia's last Tsar Nicholas




    De Laatste Tsaar Russian investigators have exhumed the remains of the last Tsar Nicolas ll and his wife Alexandra, as part of a renewed investigation into their murders.


    De Russische Februari Revoltie 1917 De Februarirevolutie van 1917 was het begin van de Russische Revolutie. In de Sovjet-Unie werd de Februarirevolutie ook wel de Democratische Bourgeoisierevolutie van 1917 genoemd. Het resultaat van de Februarirevolutie was het gedwongen aftreden van tsaar Nicolaas II. De revolutie vond plaats van 8 tot 15 maart (23 februari tot 2 maart oude kalender). In Petrograd (toenmalige naam van Sint-Petersburg) vielen er 1.443 dodelijke slachtoffers. lees meer

    Aanleiding Russische Revolutie WOI De Russische deelname aan de Eerste Wereldoorlog leidde tot meer dan twee miljoen doden onder de Russische soldaten. De bevoorrading van het front was slecht en de Russische wapenindustrie had niet genoeg capaciteit om voldoende munitie en wapens te produceren. Russische soldaten moesten zich beperken tot tien schoten per dag. De Russische kampementen werden geteisterd door epidemieën van vlektyfus en cholera.[2] De nederlagen en grootschalige Russische slachtoffers zorgden voor grote ontevredenheid bij de Russische bevolking. Deze ontevredenheid werd verder versterkt door de toename van misdaad, ineenstorting van het transportsysteem, prijsstijgingen en het gebrek aan voedsel, kleding en brandstof voor de Russische burgers. Het tsaristische regime drukte veel geld bij, zodat het geldhoeveelheid verachtvoudigde en dat leidde tot hoge inflatie. Door dat militaire transporten prioriteit kregen boven civiele transporten kwam het vaak voor dat grote hoeveelheden voedsel aan het rotten waren, omdat alle locomotieven in gebruik waren voor militaire transporten. Tussen 1914 en 1916 daalde de calorie-inname van ongeschoolde arbeiders met een kwart en het kindersterftecijfer verdubbelde.[3] Er waren complottheorieën dat de regering was geïnfiltreerd door Duitsers onder leiding van tsarina Alexandra Fjodorovna en Grigori Raspoetin die zich schuldig zouden maken aan sabotage, spionage en het liegen tegen de tsaar.[4] lees meer

    Voorspel Revolutie januari en februari 1917 Het meelprobleem Op 9 januari 1917 was er een staking met 140.000 stakers tegen de slechte omstandigheden en als herdenking van de Bloedige Zondag van 1905.[6] De economische problemen zorgden ervoor dat er in de steden een tekort ontstond van brandstof, kleding, vlees en brood. De bakkerijen in Petrograd hadden een tekort aan brood, omdat de meeltoevoer en brandstoftoevoer haperden door problemen op het spoor. Mensen moesten urenlang in lange rijen staan om aan brood te komen. Sommige vrouwen hadden een hele nacht in de vrieskou om ’s morgens te horen dat er geen brood was.
    Het was een van de koudste winters met een gemiddelde temperatuur in Petrograd van bijna -30 graden Celsius in februari.[1] Op 19 februari maakten de autoriteiten van Petrograd bekend dat het brood zou worden gerantsoeneerd vanaf 1 maart. Dit versterkte de geruchten dat er geen meelvoorraden meer waren en er werden bakkerijen geplunderd.[1] Op 22 februari 1917 was er een lock-out in de Poetilov-fabrieken die de eigenaren hadden afgeroepen wegens een arbeidsconflict.[6] klik hier

    De Val van het Tsaristische Regime In Moskou viel het tsaristische regime na twee dagen demonstraties, waarbij er bijna geen doden vielen.[1]
    Op 2 maart stuurde de Doema twee afgevaardigden naar tsaar Nicolaas II met de eis dat hij aftrad ten gunste van kroonprins Aleksejev. De jongste broer van tsaar zou als regent optreden. De meeste generaals gaven aan de tsaar het advies om af te treden. De tsaar vroeg aan de hofarts of dat de ziekte van de kroonprins te genezen was. De hofarts antwoordde dat de kroonprins niet genezen kon worden van hemofilie en vertelde dat de kroonprins vermoedelijk niet lang meer te leven had. De hofarts sprak zijn twijfel uit over dat Nicolaas na zijn aftreden bij zijn familie mocht blijven als Aleksejev de tsaar zou worden. Daarop besloot Nicolaas om af te treden namens zichzelf en zijn zoon. Hij gaf aan dat zijn jongere broer Michail nu officieel de tsaar werd.
    Juridisch was het verboden voor Nicolaas om zijn titel af te geven aan zijn broer, omdat de wet eiste dat de oudste zoon hem zou opvolgen. Ook was Michail juridisch uitgesloten van opvolging door het trouwen met een gescheiden vrouw die niet van adel was. Toen het bekend werd dat Michail de nieuwe tsaar zou worden, leidde dat tot grote demonstraties tegen de monarchie. Grootvorst Michail weigerde daarop de kroon. klik hier en lees meer

    De VS mengt zich in de strijd, 1917 Eerste Wereldoorlog: 1914-1918 De deelname van de Verenigde Staten aan de Eerste Wereldoorlog was een belangrijk keerpunt in de Eerste Wereldoorlog. De Fransen, Britten en Duitsers waren oorlogsmoe. De Amerikanen daarentegen begonnen net. Hun soldaten waren nog enthousiast en pepten het moreel van de geallieerde troepen op.
    Op 6 april 1917 raakten de Amerikanen bij de oorlog betrokken. In 1915 bracht een Duitse onderzeeër het Amerikaanse passagiersschip Lusitania tot zinken. Bijna 1200 opvarenden kwamen om het leven. Dit leidde bijna tot een oorlogsverklaring van de Verenigde Staten. Het besluit van de Duitse legerleiding om de duikboten - die na dit incident nog slechts beperkt waren ingezet - weer onbeperkt te gebruiken ging de Amerikanen te ver. Daarnaast waren de VS woedend over het zogenaamde Zimmermann-telegram. In dit telegram werden Mexico en Japan door Duitsland aangemoedigd om de Verenigde Staten aan te vallen. Hierop verklaarden de Verenigde Staten de oorlog aan Duitsland.
    De Amerikaanse deelname zou het keerpunt van de oorlog worden. Het moreel van de geallieerden ging hierdoor flink omhoog terwijl de Duitse soldaten steeds minder vertrouwen in een overwinning kregen. Ook begonnen de Duitse reserves op te raken. Daarnaast werd de situatie aan het thuisfront steeds nijpender. De economische blokkade van de geallieerden veroorzaakte een groot gebrek aan voedsel en grondstoffen. In augustus 1918 werd voor de Duitse legerleiding duidelijk dat een overwinning niet meer haalbaar was. Op 3 oktober werd een verzoek tot wapenstilstand bij de Amerikanen ingediend. Op 11 november werd deze in een treinwagon in het bos van Compiègne gesloten. klik hier

    De Pacificatie van 1917 Toen Nederland nog dacht een lichtend baken in de wereld te zijn, een land dat op overtuigende wijze liet zien hoe onderlinge tegenstellingen onder controle gehouden moesten worden, was de Pacificatie van 1917 het sleutelvoorbeeld.. Er was eens een land dat lange tijd met grote problemen worstelde. De problemen stapelden zich op en de verschillende zuilen kwamen steeds scherper tegenover elkaar te staan. Eind 1913 werden er twee commissies ingesteld, de ene om de schoolstrijd op te lossen en de andere om het eens te worden over het algemeen kiesrecht. Op 12 december 1917 vond in het hele land openbare afkondiging plaats van de nieuwe grondwet.Door het beëindigen van de schoolstrijd was het mogelijk geworden dat de confessionelen gingen samenwerken met de liberalen. Het belang van de Pacificatie ligt niet alleen in de strategische herschikking van het politieke bestel, maar bovendien in de heiligverklaring van het nieuwe onderwijsartikel in de grondwet. De Pacificatie was de erkenning van de verdeeldheid van de Nederlandse samenleving. lees meer

    De Schoolstrijd Video Andere Tijden
    *


    Er is een boeiende inleiding bij deze video lees de inleiding


    Constructivisme Constructivisme; de wens om mee te helpen aan een nieuw Rusland.. Kunst maken die een reflectie moest zijn van de nieuwe dynamische wereld. Zij wilden kunst scheppen die zou passen bij de vertechniseerde wereld. Het Constructivisme (Rodchenko, El Lissitzky en Tatlin) wil de kunstzinnige expressie enkel bepaald zien door de beeldende middelen zelf. Daarom worden compositie, vorm en kleur als zelfstandige elementen beschouwd die niet meer verwijzen naar de traditionele inspratieborn van de kunst, namelijk de zichtbare werkelijkheid.
    Het Suprematisme van Malevich houdt zich bezig met het losmaken van de vorm en wordt steeds abstracter. Schilderen was in de eerste plaats een objectieve studie, een halsstarrig doorvoeren van de strengste vereenvoudiging van de schilderkunstige middelen, tot er tenslotte niets overbleef dan het bekende vierkante zwarte vlak vvan Malevich.Het constructivisme beperkt zich niet enkel tot de schilderkunst, maar komt ook voor in de beeldhouwkunst en de grafiek. Abstracte vormen zijn het dus, hard en duidelijk. Constructies van industriële materialen en m.b.v. industriële technieken, plastic, glas, brons, ijzer, hout, metaaldraad. lees meer

    Abstracte kunst vanaf 1916 Malewitch en Kadinsky “Kunst die de overeenkomst tussen het kunstwerk en de zichtbare werkelijkheid vermijdt”. Zo omschrijft Van Dale abstracte kunst. Abstract is dus een woord voor Kunst die geen overeenkomsten vertoont met de werkelijkheid. Dat is het doel van abstracte kunst ook niet. Abstracte kunst wil prikkelen en vervormen, tot alleen de essentie overblijft. Figuratief en non-figuratief zijn woorden die vaak gebruikt worden als men spreekt over herkenbare of niet-herkenbare voorstellingen op schilderijen of van beeldhouwwerken.Het tegenovergestelde van figuratief is non-figuratief of abstract, dat wil zeggen dat je in de voorstelling geen landschappen, mensen of dingen herkent.Er waren in het begin van de twintigste eeuw schilders die vonden dat ook vormen en kleuren konden worden geschilderd zonder dat het iets voor hoefde te stellen.
    Kandinsky De Russische kunstenaar Wassily Kandinsky was één van de eersten die abstract begon te schilderen.
    Lijnen en geometrische vormen
    Russische stijlen als Suprematisme en Contructivisme waren onlosmakelijk verbonden met abstract werken. Kandinsky werkte later vooral met lijnen, simpele geometrische vormen die in de ruimte van het doek zweven. De cirkel was volgens hem de meest essentiële vorm omdat deze oneindig is.
    Suprematisme en Constructivisme
    Malevich was de grote kracht achter het constructivisme en het suprematisme. Daarom was hij belangrijk voor de Russisch avant garde: vooruitstrevende kunstenaars. De schilderijen van Kasimir Malevich lijken eenvoudig. Hij beperkte zich tot geometrische figuren en enkele kleuren, die meestal helder rood, blauw, geel en groen zijn. Zijn non-figuratieve vormen zette hij vaak schuin in het grote vlak. Een andere belangrijke kunstenaar achter het constructivisme is avant-gardist Vladimir Tatlin. klik hier

    Dadaisme In 1915 verzamelde zich in Zürich een groep kunstenaars rond de Roemeense dichter Tristan Tzara, die in 1918 het eerste manifest van het dadaïsme publiceerde. In 1916 richtten zij het Cabaret Voltaire op, een overwegend literaire club met een expositiezaal waarin het tijdschrift Dada werd geredigeerd. Tot deze groep behoorden naast Tzara o.m. Hugo Ball (schrijver), R. Hülsenbeck (schrijver) en Hans Arp (schilder). Vlak daarna, onafhankelijk van elkaar en toch vrijwel gelijktijdig, ontstonden in New York, Berlijn, Keulen, Hannover en Parijs gelijkgerichte bewegingen, met als belangrijkste figuren Marcel Duchamp, Francis Picabia, George Grosz, Max Ernst, Kurt Schwitters, André Breton, Philippe Soupault, Paul Eluard en Louis Aragon.
    In Nederland geldt Theo van Doesburg als een van de belangrijkste vertegenwoordigers van het dadaïsme. Hij schreef een pamflet Wat is Dada? (1923) en droeg onder het pseudoniem I.K. Bonset bij aan De Stijl. Samen met Schwitters en zijn vrouw Nelly organiseerde hij de zogenaamde ‘dada-veldtocht’ (1922-1923). lees meer

    Tatlin, grondlegger Constructivisme Vladimir Jevgrafovitsj Tatlin (Moskou, 1885-1953) geldt als grondlegger van het constructivisme. Met zijn Monument voor de Derde Internationale (1919) zette hij de paden uit voor de verdere evolutie van de constructivistische architectuur.
    Multitalent
    Tatlin werd als schilder opgeleid aan academies in Moskou en Penza (1902-1910), maar ontpopte zich na zijn scholing zoals zoveel constructivisten als multitalent. Algauw manifesteerde Tatlin zichzelf als schilder, beeldhouwer, architect en theoreticus en ontwikkelde zich daarnaast als ontwerper van decors en diverse gebruiksvoorwerpen, van servies tot behang en kleding. Tussen 1929 en 1932 bouwde Tatlin zelfs een vliegmachine, die hij de naam 'de Letatlin' meegaf lees meer

    Architectuur rond 1917 bijv. Berlage Aan het eind van de negentiende eeuw wordt duidelijk dat Amsterdam zich niet ongelimiteerd concentrisch kan uitbreiden. Met name de revolutiebouw in lange smalle straten, een technocratische vertaling van het laissez faire-principe van het liberalisme, is onhygiënisch en eentonig. Berlage wordt in 1900 aangezocht om een plan voor de zuidelijke uitbreidingen te ontwerpen. Het eerste ontwerp (1900-1907) is zeer esthetisch van opzet, met inachtneming van stringente eisen als gemeentegrenzen en waterstanden. Een lage bebouwingsdichtheid van 40% maakt het plan echter qua grondkosten te duur.
    In de tweede versie (1915-1917) is meer zekerheid over de noodzakelijke onteigeningen en grondaankopen en kan een meer uitgebalanceerd plan ontstaan. De stedelijke ruimtes zijn gedetermineerd door straatwanden. Het plan is een aaneenschakeling van imposante hoofdverbindingswegen, pleinen en monumentale accenten, bij voorkeur openbare gebouwen. Ook de indeling van straten, groenstroken en beplantingen worden door Berlage ontworpen. Het plan is gebaseerd op geometrische patronen (vijfhoeken) met twee hoofdmomenten: de verkeersweg vanaf de nieuwe brug over de Amstel (H.P. Berlage, 1926-1932) tot het Victorieplein met de monumentale Wolkenkrabber van J.F. Staal, en de monumentale as over de Minervalaan (architecten: C.J. Blaauw, G.J. Rutgers en J.F. Berghoef), gericht op een toekomstig en nooit gerealiseerd Zuiderstation. In het plan zijn diverse woningtypen voorzien, gekoppeld aan verschillende sociale klassen, te weten villa's, maisonnettewoningen (boven elkaar met gescheiden ontsluiting) en meergezinswoningen met gemeenschappelijk trappenhuis lees meer

    Gerrit Rietveld Gerrit Rietveld Rietveld (1888-1964) was van oorsprong meubelmaker in Utrecht. Hij begon in de avonduren een architectenopleiding. In 1919 vestigde Rietveld zich als zelfstandig architect, en hetzelfde jaar werd hij lid van De Stijl. De leden van de Stijl waren enthousiast over een stoel waarin Rietveld als het ware de ruimte zichtbaar had gemaakt. Het was een uitdrukking van 'het elementaire zitten'. Het geheel was opgebouwd uit zelfstandige onderdelen: vlakken, rechte lijnen en haakse hoeken. De leden van De Stijl waren er enthousiast over. Het leek werkelijk mogelijk de ideeën van De Stijl praktisch toe te passen. De stoel werd dan ook in 1919 afgedrukt in het septembernummer van De Stijl.
    De kleuren rood en blauw benadrukten de zitfunctie. De geel geschilderde uiteinden van het zwarte onderstel accentueerden het snijvlak met coördinaten in de ruimte (zodat je de lijnen in gedachten door kan trekken). Geen stoel die ruimte inneemt, maar de ruimte als het ware omvat lees meer

    Architect JJP Oud Jacobus Oud . J.J.P. Oud (1890-1963) is bekend geworden als lid van De Stijl en voorvechter van de moderne architectuur. Zijn betekenis als pionier van het Nieuwe Bouwen is vergelijkbaar met die van Le Corbusier en Gropius, toch keerde hij zich later af van De Stijl, omdat hij vond dat ze nog maar weinig met architectuur te maken had. Als jonge socialist was Oud een voorstander van de internationale tendens naar functionalisme. Hij schreef artikelen, trad op als correspondent voor architectuurtijdschriften in de Sovjet Unie, en schreef een boek over Nederlandse architectuur voor de serie Bauhausbücher. lees meer

    Amsterdamse School De Amsterdamse School begon als een vriendenclub die in 1916 de macht overnam in het Amsterdamse architectengenootschap Architectura et Amicitia. Hemelbestormers als De Klerk, Kramer, Van der Mey, Staal, Gratama en Wijdeveld hadden grootse en politieke idealen om tot vernieuwende architectuur en stedenbouw te komen.
    Zij zochten naar nieuwe vormen die pasten bij hun maatschappijvisie. Het werd tijd om met oude vormen te breken en oplossingen te zoeken die anders waren dan de aanpak van Berlage. Hij had een eind had gemaakt aan de traditionele, op het verleden geïnspireerde vormgeving, maar zijn aanpak was zakelijk en sober. De jonge Amsterdamse School architecten decoreerden het straatbeeld met hun uitbundige en dynamische architectuur. Hun bouwwerken zijn herkenbaar aan hun expressieve kleur en materiaalgebruik en rijke versieringen. Veel van die rijkdom staat in dienst van de ruimtelijke rol van de architectuur. Amsterdamse School-gebouwen bepalen en bespelen hun omgeving zowel buiten als binnenshuis. Tegelijk sluiten ze vaak aan op de karakteristieken van hun context, of dat nu een groots plein is, een besloten woonstraat of een idyllisch buiten. lees meer

    Lied van de nachtegaal, 1917 Igor Stravinski (1882-1971) Igor Stravinski is de Picasso van de klassieke muziek: zoals de Spaanse kubist de wetten van perspectief en anatomie op zijn kop zette, zo plakte en knipte de kleine Rus zijn muziek aan elkaar alsof het een filmmontage betrof. Als een muzikale ekster jatte hij muzikale stijlen uit heden en verleden (De Machaut, Bach, Pergolesi, Tsjaikovsky, Webern, Russisch orthodoxe kerkmuziek, ragtime, tango). Met groot gevoel voor understatement werden deze stijlen zodanig gedemonteerd en geherstructureerd dat ze onmiskenbaar als Stravinski klonken. Stravinski brak in Parijs door met de balletten L'Oiseau de Feu, Pétrouchka en Le Sacre du Printemps. De première van het laatst genoemde ballet (1913) behoort tot de meest gedenkwaardige schandalen uit de muziekgeschiedenis. Met de rituele kracht van Les Noces (1914-1923) en de sardonische ironie van Histoire du Soldat (1918) ontwikkelde Stravinski een moderne, antiromantische stijl, die van grote invloed is geweest op Nederlandse componisten als Louis Andriessen, Otto Ketting, Klaas de Vries en Daan Manneke lees meer


    Lied van de Wolgaslepers Stravinski In de landen waar Wereld Oorlog I direct huis hield, Rusland en Duitsland, in iets mindere mate Oostenrijk-Hongarije, is 1917 het jaar waarin de kansen keren.
    In Duitsland begint de situatie nijpend te worden, de verliezen aan het front en de honger in het land maken de mensen oorlogsmoe. In Oostenrijk-Hongarije is de oude keizer gestorven en blijkt het land op alle mogelijke manieren uit elkaar te vallen. In Rusland is de situatie zo hopeloos dat in februari eindelijk een burgerregering (de mensjewieken onder Kerenski) de macht van de tsaar overneemt – in oktober gevolgd door de bolsjewistische coup onder Lenin. En Frankrijk bloedt.
    1917 is een verschrikkelijk jaar en dat is door niet de minsten hoorbaar gemaakt.
    Veel muziek zoekt een nieuwe weg, iedere componist zijn eigen weg, een staalkaart van vigerende stromingen en individuele uitingen die de stemming van deze periode prachtig uitdrukken. Na 1917 kan de wereld, en dus de muziek, nooit meer hetzelfde zijn.
    Het Lied van de Wolgaslepers is een arrangement van de Russische volksmelodie voor blaasinstrumenten en slagwerk (2.2.2.3 – 4.3.3.1 – pauken en slagwerk) door Igor Stravinsky. Het werk werd op verzoek van Serge Diaghilev geschreven voor een galaconcert ten bate van het Italiaanse Rode Kruis in het Teatro Constanzi te Rome als opening van een Russisch seizoen. De partituur is gedateerd 8 april 1917.
    Normaal openden Russische gala's met het Russisch volkslied, God behoede de Tsaar. In Rusland had kort ervoor echter de Februarirevolutie plaatsgevonden en tsaar Nicolaas II was tot aftreden gedwongen. God behoede de tsaar werd als niet gepast ervaren en ter vervanging werd gekozen voor het Lied van de Wolgaslepers. Van dit lied bestond geen orkestratie en de nacht voorafgaand aan het galaconcert dicteerde Stravinsky in het huis van Gerald Tywhitt, Lord Berner 'akkoord voor akkoord, noot voor noot'[1] de orkestratie aan de dirigent Ernest Ansermet. klik hier

    De Klassieke van Sergej Prokofjev's

    Symfonie nr. 1 in D majeur, opus 25 , ook wel De Klassieke is Sergej Prokofjev's eerste symfonie.

    Prokofjev begon met schrijven in 1916, hoewel hij het grootste deel van de symfonie in 1917 schreef. De symfonie ging in première op 21 april 1918 te Petrograd. Prokofjev dirigeerde zelf. Het werk bestaat uit vier delen: Allegro - Larghetto Gavotta: - Non troppo allegro - Finale: Molto vivace
    Prokofjev schreef de symfonie tijdens een vakantie op het platteland als oefening om te componeren zónder gebruik te maken van de piano, tegen zijn gewoonte in om aan de piano een stuk te componeren. Prokofjev hield hier eerder aan vast, daar hij immers een zeer begaafd pianist was.
    De symfonie klinkt als een anachronisme. Prokofjev wilde een symfonie schrijven waarvan men zou zeggen dat deze geschreven zou zijn door Joseph Haydn, maar dan wel in de 20e eeuw. Naast de muziek is ook de orkestbezetting gebaseerd op een orkest uit de 18e eeuw.
    Sommigen delen deze compositie qua stijl in bij het neoclassicisme, een stroming binnen de 20e-eeuwse muziekperiode. Dit wordt door anderen tegengesproken. Aangezien de componist de intentie had een muziekstuk te componeren op basis van de muziekstijl van de 18e eeuw, met daarbij eigentijdse toepassingen is er eerder sprake van een voorloper. Later toen het neoclassicisme zich verder ontwikkelde, schreef men eigentijdse muziek, met daarin "klassieke" elementen verwerkt; het "echte" neoclassicisme. Prokofjev heeft dus een 18e-eeuwse symfonie opgeleverd, die met name door zijn plotselinge muzikale wendingen toch 20e-eeuwse elementen bevat. Ook het karakter van de componist zit natuurlijk in het werk. kijk hier

    Satie – Parade video met het ballet van Picasso and Dance

    Met zijn onafscheidelijke bolhoedje, zijn paraplu en puntige sikje zwierf de Franse componist Erik Satie (1866-1925) bij nacht en ontij door het Parijse uitgaansleven.
    Van een vaste woon en verblijfplaats was vaak geen sprake. Ondanks dat hij zich soms als een wereldvreemd figuur gedroeg, werd hij omringd door de groten van de kunstwereld. Zo ontwierp de kunstschilder Pablo Picasso de decors en kleding voor zijn Parade en schreef Jean Cocteau het scenario. Erik Satie raakte bevriend met Claude Debussy. Van het impressionisme moest hij echter weinig hebben. Satie wordt als de voorbereider en mentor van de componistengroep ‘Groupe des Six’ genoemd.
    Satie wordt wel het enfant terrible van de Franse muziek genoemd. De première van zijn ballet Parade in mei 1917 veroorzaakte veel ophef. Satie gebruikte in het stuk ‘instrumenten’ die eigenlijk niets met muziek te doen hadden: een schrijfmachine, een sirene en een rad van fortuin. Dit werk leek een satirisch commentaar te zijn op het mistige impressionisme van diverse landgenoten. Verder gebruikte Satie merkwaardige titels voor zijn werken, zoals Drie stukken in de vorm van een peer en Uitgedroogde embryo’s. Natuurlijk kunnen we niet om zijn pianostukken heen. Het was met name pianist Reinbert de Leeuw die deze werken in Nederland populair maakte. Twee titels: Trois gymnopedies en Gnossienes. kijk hier


    Home